İhtiyaç Nedeniyle Kiracının Tahliyesi

İhtiyaç Nedeniyle Kiracının Tahliyesi;İhtiyaç nedeniyle kiracı tahliye edilebilir. Bu husus Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre kiracının ihtiyaç nedeniyle tahliye edilebilmesi için belirli şartlar sunulmuştur. 

Kiraya veren kişinin yani mal sahibinin, alt soyu ya da üst soyunun ihtiyacı, eşinin ihtiyacı, kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ihtiyacı nedeniyle kiracıyı tahliye edebilir. Bu ihtiyacın gerçek ve samimi olması gerekmektedir. 

İhtiyaç Nedeniyle Kiracının Tahliyesi

Gereksinim nedeniyle tahliye davası;

  • Kiraya veren kişinin kirada oturması,
  • Kiraya veren kişinin sağlık durumunun kiralanan eve geçmeyi gerektirmesi,
  • Kiraya veren kişinin oturmakta olduğu yerin konut ihtiyacını karşılamaya yetmemesi,
  • Kiraya veren kişinin yaşayış tarzının gerektirmesi,
  • Kiraya veren kişinin oturduğu yerin altında bulunan kiradaki odaya odun koyma ihtiyacı,
  • Kiraya veren kişi ve eşinin ayrı yaşama talebinin kabul edilmesi halinde,
  • Kiraya veren kişinin çocuklarının öğrenim sebebiyle,
  • Kiraya veren kişinin memuriyet sebebi gibi hallerde kabul edilmektedir.

Ev Sahibinin İhtiyacı Nedeniyle Tahliye

Ev sahibinin ihtiyacı nedeniyle tahliye edilebilir. Bu durumda ev sahibinin ihtiyacının samimi ve gerçek olması gerekmektedir. Ev sahibi kendi ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açabileceği gibi eşinin ihtiyacı, alt soyunun ya da üst soyunun ihtiyacı, kanunen bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin ihtiyaçları nedeniyle de tahliye davası açabilmektedir. 

İhtiyaç nedeniyle tahliye davası, kiralayan ya da kiralayanın yakınları tarafından kiralanan taşınmaza ihtiyaç duyulması halinde açılan ve kiracının tahliyesini sağlayan bir davadır. Bu dava, ihtiyaç hususu kanıtlandığı, samimi ve zorunlu olduğu takdirde kira sözleşmesini sona erdirerek kiracının taşınmazdan tahliyesini sağlamaktadır.

Kiraya veren, ihtiyacı nedeniyle tahliye edilen taşınmazı ihtiyacı nedeniyle kullanmayıp üçüncü kişiye kiraladığı takdirde, eski kiracıya kiraya veren kişiden tazminat talep etme hakkı tanınmıştır. Bu husus yeniden kiralama yasağı başlığı altında Türk Borçlar Kanunu madde 355’te düzenlenmiştir.

Ancak kiracının tazminat talep edebilmesi için kiralananı mahkeme kararı ya da icra işlemi ile tahliye etmesi gerekmektedir. Kiracı; kiraya verenin talebi, yazılı ihtarı üzerine ya da tahliye davası sonuçlanmadan kendi rızası ile kiralananı boşalttığı takdirde bu hüküm uygulanmamaktadır. 

İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Şartları

İhtiyaç nedeniyle tahliye davasının üç şartı bulunmaktadır. 

  • Kiraya verenin ihtiyacı olmalıdır;

Ev sahibinin ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açma hakkı bulunduğu gibi eşinin ihtiyacı, altsoyunun ya da üstsoyunun ihtiyacı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açma hakkına sahiptir. Kiraya veren kişi, kanunda belirtilen kişiler dışındaki herhangi bir yakının ihtiyacına dayanarak ihtiyaç nedeniyle kiracının tahliyesi mümkün değildir.

Türk Borçlar Kanunu madde 350 hükmünde altsoy ve üstsoy ifadesi kullanılmıştır. Dolayısıyla kiraya veren kişinin torunu, büyükanne ya da büyükbabasının ihtiyacı nedeniyle de tahliye davası açılması mümkündür.

  • İhtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalıdır;

Kiraya veren kişinin konut ya da işyeri gereksinime dayanarak açtığı davanın kabul edilebilmesi için sunduğu ihtiyaç sebebinin gerçek, zorunlu ve samimi olması gereklidir. İhtiyacın gerçek olmadığı ve kira bedelini artırmak, konut ya da işyerini başkasına kiraya vermek, kiracıyı huzursuz etmek gibi sebeplerle açılan davalar reddedilmektedir.

  • Dava kanunda düzenlenen sürelere uyularak açılmalıdır;

Belirli süreli olarak kurulan kira sözleşmelerinin sona ermesinden ve belirsiz süreli olarak kurulan kira sözleşmesinde fesih dönemi ya da fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak bir ay içinde açılmış olmalıdır.

Tarafların düzenlediği kira sözleşmesinin sona erme tarihi sözleşme hükümlerine göre tespit edilir.

Taraflar kira sözleşmesinin sona ereceği tarihi belirlediği takdirde kiraya veren, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde tahliye davasını açmalıdır.

Taraflar kira sözleşmesinde, sözleşmenin sona ereceği tarihi belirlemediği takdirde kiraya veren, her bir altı aylık fesih dönemi içinde en az üç ay önce kiracıya bildirimde bulunmak koşuluyla fesih dönemi sonundan itibaren bir ay içinde tahliye davasını açmalıdır.

İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Ne Zaman Açılır

İhtiyaç nedeniyle tahliye davasının ne zaman açılacağı taraflar arasında düzenlenmiş olan kira sözleşmesinin niteliğine göre değişmektedir. Buna durumda;

• Belirli süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde, sözleşme süresinin sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açılmalıdır. 

• Belirsiz süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde, fesih dönemi ve fesih bildirimi için öngörülen sürelerden itibaren bir ay içerisinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açılmalıdır.

Konut ihtiyacı ve işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açma süreleri aynı koşullara tabidir.

İhtiyaç sebebiyle tahliye davası, süre şartına uyulmaksızın açıldığı takdirde açılan bu tahliye davası usulden reddedilmektedir. Ancak bu dava, kiraya verenin kira sözleşmesini sona erdirme iradesini açıklamış olması nedeniyle ihtarname yerini tutacaktır.

İhtiyaç sebebiyle açılan tahliye davası, kiralananın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde açılır. Kira ilişkisinden doğan davalar bakımından görevli olan mahkemeler sulh hukuk mahkemeleridir. İhtiyaç sebebiyle tahliye davaları bakımından yetkili olan mahkemeler ise kiralananın bulunduğu yer mahkemeleridir.

İhtiyaç nedeniyle tahliye davası açılırken masraflar davacı tarafından ödenecektir. Açılan bu davanın neticesinde, taşınmazdan tahliye edilen kiracının aleyhine olarak masrafların ödenmesine hükmedilir.

İlginizi Çekebilir; Kiracı Tahliyesi

İhtiyaç Nedeniyle Tahliye İhtarname Süresi

İhtiyaç nedeniyle tahliyede, ihtarname şartı üçe ayrılarak incelenmektedir. Belirli süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde, ihtarname şartı aranmazken belirsiz süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde ihtarname şartı aranmaktadır.

  • Belirli süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde, ihtiyaç sebebiyle tahliye davası açmak için kiraya veren tarafından kiracıya ihtarname gönderme zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolayısıyla, kira sözleşmesinde belirlenen sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde doğrudan dava açılır.
  • Belirsiz süreli olarak düzenlenen kira sözleşmelerinde, ihtiyaç sebebiyle tahliye davası açmak için fesih bildirim süresi olan altı aylık dönemin sona ermesinden itibaren en az üç ay öncesine kadar kiraya veren tarafından kiracıya ihtarname gönderilmesi gerekir.
  • Yeni malik açısından ise kiralananı edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya ihtarname göndererek ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir. Yeni malik, belirlenen ihtarname şartına uyduğu takdirde altı ay içinde dava açma hakkına sahiptir.

Yorum yapın