Reddi Miras Nasıl Yapılır?

Reddi Miras Nasıl Yapılır?; Mirasın mirasçılar tarafından kazanılması,  Türk Medeni Kanunu’nun 599. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre miras, kanunen kazanılır. Mirası yasal ve atanmış mirasçılar kazanabilecektir. Bu kazanma için miras bırakanın ölümü gerçekleşmiş olmalıdır. Ayrıca miras hak ve borçlar şeklinde ayrım yapılmaksızın bütün olarak kazanılır. Kanunen mirasın bir bütün olarak kazanılmasıyla miras bırakanın,

  • Alacaklarını,
  • Ayni haklarını, 
  • Taşınır ve taşınmaz mal zilyetliklerini,
  • Diğer malvarlığı haklarını, 

Doğrudan kazanırlar. Bu kazanma için mirasçıların herhangi bir iznine gerek yoktur. Kanunen geçiş sağlanacaktır. Miras, bütün olarak geçeceğinden mirasçılar miras bırakanın borçlarından da sorumlu olacaktır. Bu sorumluluk kişisel sorumluluktur. 

Yasal ve atanmış mirasçılar, açıklanan şekilde kendilerinin kazanacağı bu mirası reddedebilirler. Böylece reddi miras kavramı ortaya çıkmış olacaktır. Bu husus, Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesinde hükme bağlanmıştır. İlgili maddede reddedilmiş sayılma hususu da düzenlenmiştir. Maddeye göre miras bırakanın, ölüm tarihinde ödemeden aciz olması gerekmektedir. Bu ödemeden aciz olma durumu açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmalıdır. Bu şartlar sağlandığında miras reddedilmiş sayılacaktır. Bu durumda mirasın hükmen reddi söz konusu olmaktadır.

Reddi Miras Nasıl Yapılır?

Reddi miras, mirasçıların mirasın açıldığı yer Sulh Hukuk Mahkemesi’ne beyanda bulunmasıyla yapılır. Bu beyan yazılı veya sözlü şekilde olabilir. Reddi miras beyanı, herhangi bir şarta bağlı olmamalıdır. Ayrıca mirasın reddi beyanı, tüm mirası kapsamalıdır. Miras üzerinde herhangi bit kayıt ileri sürülmemelidir. Beyanda bulunulduğunda Sulh Hukuk Mahkemesi’nin hakimi, bu beyanı bir tutanakla tespit edecektir. Mirasın reddi beyanında bulunulabilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen süreler geçirilmemelidir.

Yasal mirasçılar için miras bırakanın ölümünü öğrenme tarihinden itibaren üç aylık süre öngörülmüştür.  Bu süre, atanmış mirasçılar için atama tasarrufunun kendilerine resmen bildirilmesiyle başlar. Süreler geçirildiği takdirde kişiler taleplerine karşılık bulamayacak, mirası kazanmış olacaklardır. Kendilerine tanınmış sürelere ve öngörülen şartlara uygun şekilde reddi miras talebinde bulunan mirasçıların beyanı hukuka uygun sayılacaktır. Bu mirasçıların beyanı, mirasın açıldığı yerin Sulh Mahkemesi tarafından özel kütüğe yazılacaktır. Ayrıca mirasçının talebi halinde reddi mirası düzenleyen belge, mirasçıya verilecektir.

Noterden Reddi Miras Nasıl Yapılır?

Noterden reddi miras yapılamaz. Noterlerde miras ile ilgili yapılacak düzenlemeler vasiyetname, miras paylaşımı gibi konularda olabilir. Reddi miras, noterde herhangi bir şekilde yapılmış olsa bile hükümsüzdür. Hukuk aleminde herhangi bir sonuç doğurmayacaktır. Reddi miras talebinin geçerli olabilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesi’ne beyanda bulunulması gerekir.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun sekizinci bölümünde, noterlerin görevleri düzenlenmiştir. Noterlik Kanunu’nda düzenlenen görevler arasında reddi miras talepleri, reddi miras beyanı düzenlenmesi gibi herhangi bir görev sayılmamıştır. Ayrıca reddi mirasın, Noterler Kanunu’nda sayılmış olan görevlerden herhangi birinin kapsamında incelenmesi de mümkün değildir. Bunun sebebi reddi mirasa dair Türk Medeni Kanunu’nun 609. maddesindeki düzenlemedir. Söz konusu maddede mirasın reddinin Sulh Hukuk Mahkemesi’ne beyan yoluyla yapılacağı düzenlenmiştir. Maddenin lafzı açıktır. Reddi miras, mahkemeye başvuru yoluyla yapılacaktır. Bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurulacaktır. Reddi miras, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen diğer şartlara uygun bir şekilde yapılmış olabilir. Mahkemeye başvurulmadan noter huzurunda beyanda bulunulmuşsa tüm şartlara uyulmuş olmasına rağmen geçersiz olacaktır. 

Reddi Miras Şartları Nelerdir?

Reddi miras şartlarına ilişkin hükümler, Türk Medeni Kanunu’nun 605 ve devamı maddelerinde yer almaktadır. Hak sahipleri, beyanda bulunulması gereken süre, reddin şekli ve ret hakkının düşmesi gibi durumlar Türk Medeni Kanunu’nda açıklanmıştır. Türk Medeni Kanunu’na göre reddi miras şartları aşağıdaki gibidir:

  • Ret beyanında bulunan kişi yasal veya atanmış mirasçı olmalıdır.
  • Reddi miras talebinde bulunacak kişinin fiil ehliyeti bulunmalıdır. Vesayet altına alınmış kişi adına vasisi reddi miras talebinde bulunabilir. 
  • Miras reddi talebinde bulunulması için miras bırakan ölmüş olmalıdır.
  • Miras üç ay içinde reddedilmelidir. Sürenin başlangıcı yasal ve atanmış mirasçılar yönünden farklılık arz etmektedir. Yasal mirasçılar için bu süre, miras bırakanın ölüm tarihini öğrenmekle başlar. Vasiyetnameyle atanan mirasçılar için ise bu tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarih, sürenin başlangıcında esas alınır. Koruma önlemi sebebiyle tereke yazımı hali mümkündür. Bu halde sürenin başlaması için Sulh Hukuk hakimi mirasçılara yazımın sona erdiğini bildirmelidir.
  • Miras reddi için Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurulmalıdır.
  • Ret beyanı yazılı veya sözlü şekilde yapılmalıdır.
  • Ret beyanında herhangi bir kayıt veya şart bulunmamalıdır.
  • Süresine uygun yapılan ret beyanı, mirasın açıldığı yerdeki Sulh Mahkemesi tarafından özel kütüğe yazılmalıdır. 
  • Miras reddi beyanında bulunan mirasçı, ret talebine ilişkin belge talep edebilir. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından, talep edilen belge verilmelidir.
  • Miras reddi talebinde bulunan mirasçı, ret süresi içinde mirasçı sıfatıyla tereke işlemlerine karışmamış olmalıdır. 
  • Miras reddi talebinde bulunan mirasçı, terekenin olağan yönetimi ve miras bırakanın işlerini yürütmesi için gerekli olmayan işlere dahil olmamış olmalıdır.
  • Miras reddi talebinde bulunan mirasçı, tereke mallarını gizlememiş veya kendine mal etmemiş olmalıdır.

Mirasın hükmen reddi, Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Hükmen ret için miras bırakanın ödemeden aciz olması gerekmektedir. Bu acizlik açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmalıdır.

Reddi Miras İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Reddi miras beyanında bulunulmasıyla ilgililerin mirası reddetme istemleri hukuk alemine yansımış olacaktır. İlgililerin istemlerine ulaşabilmesi için mahkemeye sunulması gereken belgeler bulunmaktadır. Gerekli belgelerin eklenmesiyle süreç güvenli bir şekilde seyrederek ilgililer olası hak kayıplarından korunacaktır. Reddi miras için gerekli belgeler şunlardır:

  • Miras bırakanın ölüm belgesi,
  • Mirasın reddi beyanını içeren dilekçe,
  • Veraset ilamı,
  • Beyanda bulunan atanmış mirasçı ise atanmasına ilişkin belgeler,
  • Mahkemeye vekalet sunulacaksa “mirasın reddi” yetkisini içeren özel vekaletname. (8.HD, 2014/18666 E. 2014/16349 K.)

Miras bırakanın borçlu olduğuna ilişkin belge, miras reddi istemini destekler niteliktedir. Bu belgenin sunulması zorunlu değildir. Beyanda bulunan kişilerin tercihine bağlı olarak eklenebilir.

Reddi miras talebinde bulunacak kişi, vasi ise vesayet makamının izni ve denetim makamının onayı gerekir. Bu durumda izin ve onayı içeren belgeler de mahkemeye sunulmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2012/18521 Esas, 2013/10634 Karar sayılı kararında izin belgesi mahkemeye sunulmamıştır. Bu sebeple Yargıtay, eksik belgenin tamamlanması için dosyayı mahalli mahkemeye göndermiştir. 

Yorum yapın